Φήμη και blocklists

Ενότητα 5: Φήμη και οι μεγάλοι πάροχοι · Χρόνος ανάγνωσης: 10 λεπτά

Στόχος μαθήματος: Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να εξηγήσετε πώς οι αποδέκτες χτίζουν τη φήμη μιας διεύθυνσης IP και ενός domain, να ελέγχετε μια διεύθυνση IP σε blocklists και να ακολουθείτε τη σωστή σειρά βημάτων αν βρεθείτε καταχωρισμένοι.

Βασικές έννοιες: φήμη, φήμη IP, φήμη domain, blocklist (DNSBL), Spamhaus (SBL, XBL, PBL), SpamCop, Barracuda, ερώτημα με αντεστραμμένη διεύθυνση IP, απάντηση 127.0.0.x, κωδικός σφάλματος 127.255.255.x, κοινόχρηστη IP, προθέρμανση (warm-up), delisting

Τι είναι η φήμη;

Τα SPF, DKIM και DMARC αποδεικνύουν ποιος στέλνει το mail. Δεν λένε τίποτα για το αν αυτός ο αποστολέας είναι αξιόπιστος. Ένας spammer μπορεί κάλλιστα να διαθέτει δικό του domain με άψογα ρυθμισμένα SPF, DKIM και DMARC. Γι' αυτό οι αποδέκτες παρακολουθούν επιπλέον τη συμπεριφορά ενός αποστολέα. Αυτό ονομάζεται φήμη.

Υπάρχουν δύο είδη:

• Φήμη IP: πώς συμπεριφέρεται το mail που προέρχεται από αυτή τη διεύθυνση IP; Πολλά spam, πολλές διευθύνσεις που δεν υπάρχουν, ξαφνικές αιχμές: τότε η φήμη πέφτει.
• Φήμη domain: πώς συμπεριφέρεται το mail που στέλνεται εξ ονόματος αυτού του domain, όπως μετριέται από το domain στο DKIM (d=) και στη διεύθυνση αποστολέα; Αυτό γίνεται όλο και πιο σημαντικό, επειδή ένα domain μετακομίζει μαζί σας σε άλλο server, ενώ μια διεύθυνση IP όχι.

Τι μετράει; Οι μεγάλοι πάροχοι δεν δημοσιοποιούν τον τύπο τους, αλλά αναφέρουν επανειλημμένα τα ίδια σήματα: πόσοι αποδέκτες σημειώνουν το mail σας ως spam (παράπονα), πόσο mail πηγαίνει σε διευθύνσεις που δεν υπάρχουν, αν οι αποδέκτες ανοίγουν, απαντούν ή πετούν αμέσως το mail σας, πόσο τακτικά στέλνετε, και αν καταλήγετε σε spam traps (διευθύνσεις που κανείς ποτέ δεν έχει δηλώσει). Το Gmail δείχνει το ποσοστό παραπόνων στο Postmaster Tools (μάθημα 5.3), η Microsoft την εικόνα ανά διεύθυνση IP στο SNDS (μάθημα 6.4).

Blocklists: μια κοινή μαύρη λίστα

Εκτός από τις δικές τους μετρήσεις, πολλοί mail servers χρησιμοποιούν δημόσιες blocklists (γνωστές και ως blacklists ή RBL's). Μια τέτοια λίστα περιέχει διευθύνσεις IP (μερικές φορές domains) που έχουν στείλει spam ή που δεν θα έπρεπε ποτέ να στέλνουν mail απευθείας. Ένας mail server που λαμβάνει εισερχόμενη σύνδεση από 192.0.2.25 ρωτά τη λίστα και αρνείται τη σύνδεση αν η διεύθυνση είναι καταχωρισμένη.

Οι πιο γνωστές:

Η Spamhaus συνδυάζει τις λίστες της στο ZEN (zen.spamhaus.org). Επιπλέον υπάρχουν δεκάδες μικρότερες λίστες. Μια καταχώριση σε μια μικρή λίστα που σχεδόν κανείς δεν χρησιμοποιεί σπάνια είναι καταστροφή. Μια καταχώριση στη Spamhaus SBL ή XBL όμως είναι σοβαρή υπόθεση: χρησιμοποιείται από μεγάλο μέρος των mail servers.

Πώς λειτουργεί ένα ερώτημα;

Μια blocklist είναι απλώς μια ζώνη DNS. Αν ένας server θέλει να μάθει αν η 192.0.2.25 είναι στο ZEN, αντιστρέφει τη διεύθυνση (όπως στο reverse DNS) και προσθέτει το όνομα της λίστας στο τέλος:

dig +short 25.2.0.192.zen.spamhaus.org

• Καμία απάντηση (NXDOMAIN): δεν είναι στη λίστα.
• Μια διεύθυνση 127.0.0.x: είναι στη λίστα. Ο τελευταίος αριθμός δείχνει ποια επιμέρους λίστα. Στο ZEN, η 127.0.0.2 είναι η SBL, η 127.0.0.4 η XBL και η 127.0.0.10 ή 127.0.0.11 η PBL.
• Μια διεύθυνση 127.255.255.x: ένας κωδικός σφάλματος, όχι καταχώριση. Η Spamhaus δίνει για παράδειγμα 127.255.255.254 αν ρωτήσετε μέσω δημόσιου resolver όπως αυτού της Cloudflare. Η Spamhaus δεν το επιτρέπει αυτό, και τότε δεν δίνει πραγματικό αποτέλεσμα.

Αυτό το τελευταίο είναι μια γνωστή παγίδα. Ένα εργαλείο ή mail server που θεωρεί κάθε απάντηση ως "καταχωρισμένο" δίνει εσφαλμένα συναγερμό, ή ακόμη και αρνείται όλο το mail. Ένα εργαλείο που θεωρεί κάθε μη απάντηση ως "καθαρό" χάνει πραγματικές καταχωρίσεις. Ένας αξιόπιστος έλεγχος ρωτά πρώτα για κάθε λίστα μια δοκιμαστική διεύθυνση (η 127.0.0.2 είναι πάντα καταχωρισμένη σε κάθε λίστα) και μετράει ως "όχι καταχωρισμένο" μόνο ένα σαφές NXDOMAIN.

Το E-mailcheck και το Domain Health στο weboke.gr λειτουργούν έτσι, όπως και τα γνωστά ανεξάρτητα εργαλεία όπως το MXToolbox και η σελίδα ελέγχου της ίδιας της Spamhaus (check.spamhaus.org).

Κοινόχρηστες διευθύνσεις IP

Στο shared hosting και στις περισσότερες υπηρεσίες mail μοιράζεστε τη διεύθυνση IP του server αποστολής με άλλους πελάτες. Αυτό έχει ένα πλεονέκτημα και ένα μειονέκτημα:

• Ένας καλά διαχειριζόμενος κοινόχρηστος server έχει χτισμένη φήμη. Επωφελείστε από αυτήν, ακόμη και αν εσείς ο ίδιος στέλνετε λίγο.
• Αν ένας άλλος πελάτης στείλει spam (συχνά επειδή έχει κλαπεί ο κωδικός πρόσβασής του), η διεύθυνση IP μπορεί να καταχωριστεί σε λίστα και να υποστείτε κι εσείς τις συνέπειες.

Ένας καλός πάροχος παρακολουθεί γι' αυτό τις δικές του διευθύνσεις IP σε blocklists, θέτει όρια αποστολής και παρεμβαίνει σε περίπτωση κατάχρησης. Στο WebOké αυτό περιγράφεται για παράδειγμα στο άρθρο της βάσης γνώσης σχετικά με το πώς αποτρέπεται το spam και σχετικά με διευθύνσεις που έχουν γίνει αντικείμενο κατάχρησης· άλλοι πάροχοι έχουν παρόμοιους κανόνες.

Μια νέα διεύθυνση IP: προθέρμανση

Μια διεύθυνση IP που ποτέ δεν έχει στείλει mail δεν διαθέτει φήμη. Αν ξεκινήσει αμέσως με χιλιάδες mail την ημέρα, οι αποδέκτες το θεωρούν ύποπτο. Η Microsoft, για παράδειγμα, επιβραδύνει μια τέτοια διεύθυνση με προσωρινό σφάλμα (451 4.7.500 Server busy, μάθημα 6.4).

Γι' αυτό προθερμαίνετε μια νέα διεύθυνση IP: ξεκινάτε με μικρό αριθμό mail την ημέρα, κατά προτίμηση σε αποδέκτες που περιμένουν και ανοίγουν το mail σας, και αυξάνετε σταδιακά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι υπηρεσίες αποστολής το κάνουν αυτό για εσάς αν παίρνετε από αυτές δική σας διεύθυνση IP. Για συνήθη επαγγελματικά mail μέσω πακέτου hosting ή υπηρεσίας mail δεν χρειάζεται να το κάνετε αυτό.

Είστε καταχωρισμένοι σε λίστα: τι κάνετε τώρα;

Η σειρά είναι σημαντική:

1. Προσδιορίστε ποια διεύθυνση IP είναι. Αναφέρεται στο μήνυμα σφάλματος; Είναι η διεύθυνση της εταιρείας hosting ή της υπηρεσίας mail σας, ή της δικής σας σύνδεσης internet; Αυτό το τελευταίο συνήθως σημαίνει ότι το πρόγραμμα mail σας δεν στέλνει μέσω του SMTP server του παρόχου σας (μάθημα 1.4).
2. Αν δεν είναι ο δικός σας server, αναφέρετέ το στον διαχειριστή. Σε shared hosting ή υπηρεσία mail, ο πάροχος το επιλύει αυτό. Στείλτε το πλήρες μήνυμα σφάλματος μαζί.
3. Αν είναι όντως ο δικός σας server, αναζητήστε πρώτα την αιτία. Ένας παραβιασμένος κωδικός πρόσβασης, μια τρύπα σε φόρμα επικοινωνίας, ένας μολυσμένος ιστότοπος που στέλνει mail, μια αγορασμένη λίστα διευθύνσεων. Όσο υπάρχει η αιτία, θα καταχωριστείτε ξανά αμέσως στη λίστα.
4. Μόνο μετά ζητήστε αφαίρεση, μέσω του site της λίστας. Στο SpamCop δεν χρειάζεται: αυτή η καταχώριση λήγει από μόνη της αν δεν υπάρξουν νέες αναφορές.
5. Ελέγξτε ξανά μετά από μία ημέρα.

Μην πληρώνετε ποτέ έναν φορέα που υπόσχεται να σας "αφαιρέσει από όλες τις λίστες". Οι σοβαρές λίστες αφαιρούν δωρεάν.

Στην πράξη: έτσι μοιάζει

Σε αυτό το παράδειγμα χρησιμοποιούμε το E-mailcheck του weboke.gr: στο Blacklist Status δείχνει ανά λίστα αν η διεύθυνση IP του πρώτου mail server σας είναι καταχωρισμένη. Προσοχή: αυτή είναι η διεύθυνση όπου λαμβάνεται το mail σας (το MX). Για το εξερχόμενο mail σας πρέπει να ελέγξετε τη διεύθυνση IP του server αποστολής, την οποία βρίσκετε στις κεφαλίδες (μάθημα 5.1). Ανεξάρτητα εργαλεία όπως το MXToolbox και το check.spamhaus.org λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο: συμπληρώνετε μια διεύθυνση IP και βλέπετε το αποτέλεσμα ανά λίστα.

Σύνοψη

• Η φήμη αφορά τη συμπεριφορά: παράπονα, άγνωστες διευθύνσεις, αιχμές, spam traps. Τα SPF, DKIM και DMARC λένε μόνο ποιος στέλνει.
• Οι αποδέκτες εξετάζουν τη φήμη IP και όλο και περισσότερο τη φήμη domain.
• Μια blocklist είναι ζώνη DNS: μια απάντηση 127.0.0.x είναι καταχώριση, η 127.255.255.x είναι κωδικός σφάλματος, το NXDOMAIN σημαίνει μη καταχωρισμένο.
• Η Spamhaus PBL δεν είναι ποινή αλλά ένδειξη ότι πρέπει να στέλνετε μέσω του server του παρόχου σας.
• Σε περίπτωση καταχώρισης: πρώτα βρείτε τη σωστή διεύθυνση IP και την αιτία, μετά ζητήστε αφαίρεση.

Κουίζ

Άσκηση

Άσκηση Z5.2: Η IP αποστολής σας σε blocklists. Χρησιμοποιήστε τη διεύθυνση IP του server αποστολής σας από την άσκηση του μαθήματος 5.1 (ή τη διεύθυνση του mx00.t-online.de). Αναζητήστε την οι ίδιοι στο check.spamhaus.org ή σε άλλο εργαλείο blocklist και συμπληρώστε: είναι η διεύθυνση καταχωρισμένη στη Spamhaus (ναι/όχι), και αν ναι, σε ποια επιμέρους λίστα. Το πρόγραμμα ελέγχει την ίδια διεύθυνση σε πραγματικό χρόνο στη Spamhaus, το SpamCop και το Barracuda και συγκρίνει.

Άσκηση O5.2: Τι κάνετε σε περίπτωση καταχώρισης; Λαμβάνετε μια περίπτωση: ένα μικρό ηλεκτρονικό κατάστημα σε δικό του VPS είναι από σήμερα το πρωί καταχωρισμένο στη Spamhaus XBL. Γράψτε σε το πολύ πέντε βήματα τι κάνετε και με ποια σειρά. Στη συνέχεια θα δείτε την υποδειγματική απάντηση.

Για περαιτέρω μελέτη

Τα βήματα σε αυτά τα άρθρα ισχύουν για τους πίνακες ελέγχου του WebOké· σε άλλους παρόχους η διαδικασία είναι παρόμοια.

• Εγχειρίδιο DirectAdmin 9.5: Αποστολή απορρίφθηκε: blacklists και όρια
• Spam: πώς το σταματά η WebOké και πώς εκπαιδεύετε και ελέγχετε το φίλτρο spam
• Το mailbox σας παραβιάστηκε ή αποστέλλεται spam από τη διεύθυνσή σας: δείτε πώς να το διορθώσετε
• Το email μου δεν παραδίδεται ή καταλήγει στα ανεπιθύμητα (spam): δείτε πώς μπορείτε να το διερευνήσετε
• E-mailcheck (δωρεάν έλεγχος MX, SPF, DMARC και blocklists): https://www.weboke.be/el/elegchos-email
• Spamhaus, έλεγχος και εξηγήσεις: https://check.spamhaus.org/
• RFC 5782 (πώς λειτουργούν οι DNS blocklists)