Ενότητα 2 · 2.2

Επιλογή και χρήση διαχειριστή κωδικών πρόσβασης

Ενότητα 2: Κωδικοί πρόσβασης και σύνδεση · Χρόνος ανάγνωσης: 9 λεπτά

Μαθησιακός στόχος: Μετά από αυτό το μάθημα μπορείτε να επιλέξετε και να ρυθμίσετε έναν διαχειριστή κωδικών πρόσβασης, να προστατεύσετε τον κύριο κωδικό πρόσβασης και να μοιράζεστε κωδικούς πρόσβασης με ασφάλεια σε μια ομάδα.

Βασικές έννοιες: διαχειριστής κωδικών πρόσβασης, κύριος κωδικός πρόσβασης, θησαυροφυλάκιο (vault), κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο, κοινόχρηστο θησαυροφυλάκιο, πρόσβαση έκτακτης ανάγκης, διαχειριστής κωδικών πρόσβασης του browser

Τι κάνει ένας διαχειριστής κωδικών πρόσβασης

Στο μάθημα 2.1 είδατε ότι κάθε λογαριασμός χρειάζεται τον δικό του μακρύ και τυχαίο κωδικό πρόσβασης. Κανείς δεν θυμάται ογδόντα τέτοιους κωδικούς. Ο διαχειριστής κωδικών πρόσβασης είναι λογισμικό που το κάνει αυτό για εσάς. Συγκεκριμένα:

δημιουργεί για κάθε υπηρεσία έναν ισχυρό, τυχαίο κωδικό πρόσβασης·
αποθηκεύει όλους τους κωδικούς κρυπτογραφημένους σε ένα θησαυροφυλάκιο·
τους συμπληρώνει στον σωστό ιστότοπο, και μόνο εκεί·
συχνά σας προειδοποιεί για αδύναμους, επαναλαμβανόμενους ή διαρρεύσαντες κωδικούς·
σε πολλά προϊόντα μπορεί επίσης να φυλάσσει τους κωδικούς για τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) και να αποθηκεύει passkeys (μαθήματα 2.3 και 2.4).

Εσείς χρειάζεται να θυμάστε μόνο έναν: τον κύριο κωδικό πρόσβασης με τον οποίο ανοίγετε το θησαυροφυλάκιο. Το ολλανδικό NCSC συνιστά τον διαχειριστή κωδικών πρόσβασης ως σταθερή βάση, και για μικρούς οργανισμούς, με σαφείς συμφωνίες για το ποιον διαχειριστή χρησιμοποιείτε και για ποιους λογαριασμούς είναι υποχρεωτικός.

Είδη διαχειριστών κωδικών πρόσβασης

Δεν υπάρχει ένα μόνο καλύτερο είδος. Το ολλανδικό NCSC διακρίνει τον διαχειριστή στον browser, την ξεχωριστή εφαρμογή, καθώς και τον διαδικτυακό (cloud) έναντι του εκτός σύνδεσης (τοπικού). Στην πράξη θα συναντήσετε τις εξής μορφές:

Είδος	Παράδειγμα λειτουργίας	Πλεονεκτήματα	Μειονεκτήματα
Ενσωματωμένος στον browser ή στο λειτουργικό σύστημα	Ο browser ή το τηλέφωνό σας προσφέρεται να αποθηκεύσει έναν κωδικό πρόσβασης και τον συμπληρώνει αργότερα	Υπάρχει ήδη, είναι εύκολος, συγχρονίζεται μέσα στο ίδιο οικοσύστημα	Συχνά δεν έχει ξεχωριστό κύριο κωδικό πρόσβασης: όποιος μπει στον υπολογιστή σας, μπαίνει και στους κωδικούς σας· λιγότερο κατάλληλος μεταξύ διαφορετικών συστημάτων και για κοινή χρήση σε ομάδα
Ξεχωριστή εφαρμογή με συγχρονισμό στο cloud	Μια ξεχωριστή εφαρμογή και επέκταση browser σε όλες τις συσκευές σας, με το θησαυροφυλάκιο κρυπτογραφημένο στον πάροχο	Λειτουργεί σε όλα τα συστήματα, κοινόχρηστα θησαυροφυλάκια, διαχείριση για ομάδες, προειδοποιήσεις	Εμπιστεύεστε τον πάροχο· χρειάζεστε ισχυρό κύριο κωδικό πρόσβασης
Τοπικός (εκτός σύνδεσης)	Ένα κρυπτογραφημένο αρχείο θησαυροφυλακίου στον δικό σας υπολογιστή	Έχετε τα πάντα στον δικό σας έλεγχο	Φροντίζετε μόνοι σας για αντίγραφο ασφαλείας και συγχρονισμό· η κοινή χρήση είναι πιο δύσκολη
Ανοιχτού κώδικα, ενδεχομένως με δική σας φιλοξενία	Ο κώδικας είναι δημόσιος και μπορεί να ελεγχθεί· ορισμένους τους εκτελείτε στον δικό σας server	Ελέγξιμος, χωρίς εξάρτηση από μία μόνο εταιρεία	Η δική σας φιλοξενία σημαίνει ότι εσείς ενημερώνετε, ασφαλίζετε και κρατάτε αντίγραφα ασφαλείας

Γνωστά παραδείγματα ξεχωριστών διαχειριστών είναι τα Proton Pass, 1Password, Bitwarden και KeePassXC, πέρα από τους διαχειριστές που περιέχονται σε browsers και λειτουργικά συστήματα. Στον οδηγό «Ο διαχειριστής κωδικών πρόσβασης στην πράξη» συγκρίνουμε 23 διαχειριστές κωδικών πρόσβασης ως προς την ευκολία, την ασφάλεια και το απόρρητο (ΕΕ και GDPR (ΓΚΠΔ)), με τη χώρα της εταιρείας, την τιμή και κριτικές (δείτε την ενότητα Περαιτέρω ανάγνωση). Η σύστασή μας εκεί: Proton Pass, ή 1Password αν θέλετε τη μεγαλύτερη δυνατή ευκολία. Αν έχετε αμφιβολίες, επιλέξτε με βάση τις παρακάτω ερωτήσεις.

Ερωτήσεις για την επιλογή

Λειτουργεί σε όλες τις συσκευές και τους browsers σας, και σε αυτούς των συναδέλφων σας;
Μπορείτε να μοιράζεστε θησαυροφυλάκια με δικαιώματα ανά φάκελο, και να αφαιρείτε ξανά κάποιον από ένα θησαυροφυλάκιο;
Είναι το θησαυροφυλάκιο κρυπτογραφημένο από άκρο σε άκρο, και τι είναι κρυπτογραφημένο και τι όχι (για παράδειγμα οι διευθύνσεις των ιστοτόπων);
Μπορείτε να προστατεύσετε το θησαυροφυλάκιο με έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) ή με passkey;
Υπάρχει πρόσβαση έκτακτης ανάγκης ή διαδικασία ανάκτησης, και πώς ακριβώς λειτουργεί;
Μπορείτε να εξαγάγετε τα δεδομένα σας αν θέλετε να αλλάξετε διαχειριστή;
Στις δωρεάν εκδόσεις: ποιο είναι το επιχειρηματικό μοντέλο;

Κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο: τι γίνεται αν παραβιαστεί ο πάροχος;

Σε έναν καλό διαχειριστή cloud, το θησαυροφυλάκιό σας κρυπτογραφείται στη δική σας συσκευή με ένα κλειδί που προκύπτει από τον κύριο κωδικό πρόσβασής σας. Ο πάροχος λαμβάνει μόνο το κρυπτογραφημένο πακέτο. Αυτό ονομάζεται κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο (μερικές φορές «zero knowledge»). Ο πάροχος δεν μπορεί να διαβάσει τους κωδικούς σας, και επομένως δεν μπορεί ούτε να επαναφέρει τον κύριο κωδικό πρόσβασής σας για εσάς.

Αν ο πάροχος δεχθεί επίθεση, ένας εισβολέας μπορεί να κλέψει τα κρυπτογραφημένα θησαυροφυλάκια. Μπορεί τότε να προσπαθήσει να τα σπάσει εκτός σύνδεσης, όπως στο μάθημα 2.1. Ο κύριος κωδικός πρόσβασής σας είναι εκείνη τη στιγμή η μοναδική σας προστασία. Γι' αυτό:

Ο κύριος κωδικός πρόσβασης είναι μακρύς και μοναδικός: μια φράση πρόσβασης με τουλάχιστον πέντε, κατά προτίμηση έξι τυχαίες λέξεις.
Δεν τον χρησιμοποιείτε πουθενά αλλού.
Μετά από διαρροή στον πάροχο, αλλάζετε τον κύριο κωδικό πρόσβασης και επίσης τους κωδικούς των σημαντικότερων λογαριασμών σας. Το παλιό, κλεμμένο θησαυροφυλάκιο είναι άλλωστε κρυπτογραφημένο με τον παλιό κύριο κωδικό πρόσβασης.

Ο έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) στο θησαυροφυλάκιο βοηθά απέναντι σε κάποιον που έχει τον κύριο κωδικό πρόσβασής σας και θέλει να συνδεθεί μέσω του ιστότοπου. Δεν βοηθά απέναντι στο σπάσιμο ενός κλεμμένου αρχείου θησαυροφυλακίου. Το λέει και το ολλανδικό NCSC: το 2FA στον διαχειριστή δεν αποτελεί λόγο για αδύναμο κύριο κωδικό πρόσβασης.

Προστασία του κύριου κωδικού πρόσβασης

Αν ξεχάσετε τον κύριο κωδικό πρόσβασης, σε έναν καλό διαχειριστή αυτό είναι συχνά οριστικό: ο πάροχος δεν μπορεί να τον ανακτήσει. Φροντίστε λοιπόν γι' αυτό από πριν:

Γράψτε τον κύριο κωδικό πρόσβασης σε χαρτί και φυλάξτε το στο σπίτι σε ασφαλές σημείο. Το ολλανδικό NCSC το θεωρεί απολύτως αποδεκτό, αρκεί να μη γράψετε δίπλα για ποιο πράγμα είναι.
Δημιουργήστε το κιτ ανάκτησης ή τον κωδικό έκτακτης ανάγκης που προσφέρει ο διαχειριστής σας, εκτυπώστε τον και φυλάξτε τον μαζί με το χαρτί.
Πληκτρολογείτε τον κύριο κωδικό πρόσβασης μόνο στην εφαρμογή ή την επέκταση του ίδιου του διαχειριστή, ποτέ σε έναν ιστότοπο που σας τον ζητά.
Ενεργοποιήστε το αυτόματο κλείδωμα μετά από λίγα λεπτά αδράνειας.

Γιατί η αυτόματη συμπλήρωση βοηθά κατά του phishing

Ένας διαχειριστής κωδικών πρόσβασης συνδέει κάθε κωδικό με τη διεύθυνση του ιστότοπου. Στο https://trapezamou.example συμπληρώνει τον κωδικό σας. Σε μια απομίμηση όπως το https://trapezarnou.example (rn αντί για m) ή το https://trapezamou-asfales.example δεν κάνει τίποτα, γιατί αυτές οι διευθύνσεις δεν είναι καταχωρισμένες στο στοιχείο.

Ένας άνθρωπος συχνά δεν βλέπει τη διαφορά ανάμεσα σε rn και m. Ο διαχειριστής συγκρίνει χαρακτήρες και δεν κουράζεται ούτε βιάζεται. Αυτό είναι πραγματική προστασία, αλλά μόνο αν τον αφήσετε να κάνει τη δουλειά του:

Ο διαχειριστής σας ξαφνικά δεν συμπληρώνει τίποτα σε έναν ιστότοπο όπου πάντα το έκανε; Μην τον παρακάμψετε αντιγράφοντας τον κωδικό με το χέρι. Κοιτάξτε πρώτα πολύ προσεκτικά τη διεύθυνση. Αυτή είναι ακριβώς η στιγμή που ο διαχειριστής σας προειδοποιεί.

Μερικές φορές υπάρχει και καλός λόγος να μη γίνει συμπλήρωση: μια υπηρεσία που έχει μεταφερθεί σε νέα διεύθυνση. Ελέγξτε το τότε με άλλο τρόπο, για παράδειγμα πληκτρολογώντας μόνοι σας τη διεύθυνση που ήδη γνωρίζατε.

Κοινή χρήση σε ομάδα

Σε μια μικρή επιχείρηση υπάρχουν πάντα λογαριασμοί που χρησιμοποιείτε από κοινού: το ηλεκτρονικό κατάστημα στο webshop-platform.example, ο λογαριασμός στο taxydromiki.example, τα social media της επιχείρησης. Το καλύτερο είναι να έχει ο καθένας τον δικό του λογαριασμό (ενότητα 7). Αν αυτό δεν είναι δυνατό, χρησιμοποιήστε ένα κοινόχρηστο θησαυροφυλάκιο:

Δημιουργήστε θησαυροφυλάκια ή φακέλους ανά θέμα («Ηλεκτρονικό κατάστημα», «Οικονομικά», «Social media») και δώστε πρόσβαση μόνο σε όσους τη χρειάζονται.
Μη μοιράζεστε ποτέ κωδικούς μέσω email, συνομιλίας ή υπολογιστικού φύλλου. Όποιος έχει πρόσβαση στο κοινόχρηστο θησαυροφυλάκιο, βλέπει τον κωδικό εκεί.
Φεύγει κάποιος; Αφαιρέστε τον από το θησαυροφυλάκιο και αλλάξτε τους κωδικούς που μπορούσε να δει. Η αφαίρεση από το θησαυροφυλάκιο μόνο δεν αρκεί: μπορεί να τους έχει αντιγράψει ή αποθηκεύσει.
Οργανώστε πρόσβαση έκτακτης ανάγκης: τι γίνεται αν εσείς, ο κάτοχος, αρρωστήσετε ή δεν είστε διαθέσιμος; Πολλοί διαχειριστές διαθέτουν λειτουργία με την οποία ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης αποκτά πρόσβαση μετά από χρόνο αναμονής. Εναλλακτικά, φυλάτε τα στοιχεία ανάκτησης σε σφραγισμένο φάκελο σε ένα δεύτερο πρόσωπο.

Στην πράξη: η μετάβαση σε ένα απόγευμα

Επιλέξτε έναν διαχειριστή και εγκαταστήστε τον σε υπολογιστή και τηλέφωνο, μαζί με την επέκταση του browser.
Δημιουργήστε κύριο κωδικό πρόσβασης (φράση πρόσβασης), γράψτε τον και φυλάξτε το κιτ ανάκτησης.
Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) στο θησαυροφυλάκιο.
Εισαγάγετε τους κωδικούς που είχε ήδη αποθηκεύσει ο browser σας. Η εξαγωγή είναι συχνά ένα μη κρυπτογραφημένο αρχείο: διαγράψτε το αμέσως μετά την εισαγωγή, και από τον κάδο ανακύκλωσης.
Ξεκινήστε από τους σημαντικότερους λογαριασμούς και δώστε στον καθένα νέο, τυχαίο κωδικό πρόσβασης: το γραμματοκιβώτιό σας (info@example.com), τη φιλοξενία (hosting) και την καταχώριση του domain σας, την τράπεζα και τη λογιστική σας (για παράδειγμα στο logistiko.example).
Ενημερώστε τους υπόλοιπους όταν συνδέεστε ούτως ή άλλως σε αυτούς. Οι προειδοποιήσεις για επαναλαμβανόμενους κωδικούς σας βοηθούν.

Χρησιμοποιείτε μια υπηρεσία στο περιβάλλον του WebOké, όπως ένα γραμματοκιβώτιο ή το Nextcloud, με εφαρμογές στο τηλέφωνό σας; Για αυτό δημιουργείτε μερικές φορές έναν ξεχωριστό κωδικό πρόσβασης εφαρμογής (δείτε Βάση γνώσεων 436). Και αυτόν τον φυλάτε στον διαχειριστή, στο σωστό στοιχείο. Σε άλλους παρόχους λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο.

Σύνοψη

Ένας διαχειριστής κωδικών πρόσβασης δημιουργεί, αποθηκεύει και συμπληρώνει μοναδικούς κωδικούς· εσείς θυμάστε μόνο τον κύριο κωδικό πρόσβασης.
Είδη: ενσωματωμένος σε browser ή σύστημα, ξεχωριστή εφαρμογή με cloud, τοπικός, ανοιχτού κώδικα ή με δική σας φιλοξενία. Επιλέξτε με βάση τις συσκευές, την κοινή χρήση, την κρυπτογράφηση και την ανάκτηση.
Με κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο, ο κύριος κωδικός πρόσβασής σας είναι η τελευταία άμυνα αν ο πάροχος δεχθεί επίθεση.
Αν ο διαχειριστής δεν συμπληρώνει, κοιτάξτε τη διεύθυνση αντί να αντιγράψετε τον κωδικό.
Μοιράζεστε μέσω κοινόχρηστου θησαυροφυλακίου και αλλάζετε τους κωδικούς όταν φεύγει κάποιος.

Κουίζ

Άσκηση

Άσκηση D2.2: Ρύθμιση του διαχειριστή κωδικών πρόσβασης. Επιλέξτε έναν διαχειριστή κωδικών πρόσβασης, δημιουργήστε κύριο κωδικό πρόσβασης και κιτ ανάκτησης, ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) στο θησαυροφυλάκιο και δώστε στους πέντε σημαντικότερους λογαριασμούς σας νέο, μοναδικό κωδικό πρόσβασης. Σημειώστε τη λίστα ελέγχου και απαντήστε στις ερωτήσεις αναστοχασμού. Δεν συμπληρώνετε πουθενά κωδικό πρόσβασης.

Άσκηση D2.2: Ρύθμιση του διαχειριστή κωδικών πρόσβασης

Έτσι το αντιμετωπίζετε: (1) Επιλέξτε έναν τύπο διαχειριστή κωδικών πρόσβασης (ενσωματωμένος, ξεχωριστή εφαρμογή με cloud, τοπικός, ανοιχτού κώδικα ή με δική σας φιλοξενία) με βάση τις ερωτήσεις του μαθήματος 2.2. (2) Εγκαταστήστε τον στον υπολογιστή και στο τηλέφωνό σας, μαζί με την επέκταση περιηγητή. (3) Δημιουργήστε έναν κύριο κωδικό πρόσβασης: μια φράση κωδικού πρόσβασης με τουλάχιστον πέντε, κατά προτίμηση έξι τυχαίες λέξεις. Σημειώστε τον σε χαρτί και φυλάξτε τον σε ασφαλές σημείο στο σπίτι, μαζί με το κιτ ανάκτησης ή τον κωδικό έκτακτης ανάγκης του διαχειριστή. (4) Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) στο θησαυροφυλάκιο. (5) Εισαγάγετε τους υπάρχοντες κωδικούς πρόσβασης από τον περιηγητή σας και διαγράψτε αμέσως το αρχείο εξαγωγής, ακόμη και από τον κάδο ανακύκλωσης. (6) Δώστε στους πέντε σημαντικότερους λογαριασμούς σας έναν νέο, τυχαίο κωδικό πρόσβασης με τουλάχιστον 15 χαρακτήρες: γραμματοκιβώτιο, φιλοξενία (hosting) ή καταχώριση domain, τράπεζα, λογιστήριο και τον λογαριασμό από τον οποίο εξαρτώνται όλοι οι υπόλοιποι. (7) Αν συνεργάζεστε με άλλους: δημιουργήστε ένα κοινόχρηστο θησαυροφυλάκιο για κοινούς λογαριασμούς και συμπεριλάβετε μόνο τα άτομα που τους χρειάζονται.

Έχω επιλέξει διαχειριστή κωδικών πρόσβασης και τον έχω εγκαταστήσει σε όλες μου τις συσκευές
Ο κύριος κωδικός πρόσβασης είναι φράση κωδικού πρόσβασης και δεν χρησιμοποιείται πουθενά αλλού
Ο κύριος κωδικός πρόσβασης και το κιτ ανάκτησης φυλάσσονται σε χαρτί σε ασφαλές σημείο
Ο έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) είναι ενεργοποιημένος στο θησαυροφυλάκιο
Το αρχείο εξαγωγής διαγράφηκε μετά την εισαγωγή
Οι πέντε σημαντικότεροι λογαριασμοί έχουν νέο, μοναδικό κωδικό πρόσβασης
Η αυτόματη κλείδωση είναι ενεργοποιημένη
(ομάδα) Κοινόχρηστο θησαυροφυλάκιο μόνο με τα απαραίτητα άτομα

Γιατί επιλέξατε αυτό το είδος διαχειριστή κωδικών πρόσβασης και ποιο είναι για εσάς το μεγαλύτερο μειονέκτημά του;

Ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση στους κωδικούς πρόσβασής σας αν αύριο απουσιάσετε για έναν μήνα, και πώς το έχετε κανονίσει αυτό;

Σε ποιον λογαριασμό ο διαχειριστής δεν συμπλήρωσε αυτόματα τα στοιχεία, και τι ελέγξατε τότε;

Τα τικ και οι σημειώσεις σας παραμένουν μόνο σε αυτό το πρόγραμμα περιήγησης· δεν τα στέλνουμε πουθενά. Αν έχετε εγγραφεί, αποθηκεύουμε στο Τα μαθήματά μου μόνο ότι έχετε ολοκληρώσει την άσκηση.

Περαιτέρω ανάγνωση

Τα βήματα στα άρθρα του WebOké ισχύουν για το περιβάλλον του WebOké· σε άλλους παρόχους λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο.

Cookies στη WebOké

Ρυθμίσεις cookies

Απαραίτητα

Marketing